Sprzedaż samochodu między osobami prywatnymi kończy się podpisaniem umowy i przekazaniem kluczyków. Formalności mają jednak obie strony i każda pilnuje innych terminów. Sprzedający zawiadamia starostę i ubezpieczyciela. Kupujący płaci podatek od czynności cywilnoprawnych, przejmuje OC i rejestruje auto. Poniżej wszystko po kolei, z podstawą prawną.
Jeżeli to Ty kupujesz, zacznij od artykułu samochód używany – jak sprawdzić przed zakupem.
Terminy w skrócie
| Kto | Co | Termin | Skutek spóźnienia |
|---|---|---|---|
| sprzedający | zawiadomienie ubezpieczyciela OC o sprzedaży i danych kupującego | 14 dni | solidarna odpowiedzialność za składkę do dnia zawiadomienia |
| sprzedający | zawiadomienie starosty o zbyciu | 30 dni | kara 250 zł |
| kupujący | deklaracja PCC-3 i zapłata 2% | 14 dni | zaległość podatkowa z odsetkami |
| kupujący | wniosek o rejestrację | 30 dni | kara 500 zł, po 180 dniach 1000 zł |
| kupujący | nowa polisa OC | najpóźniej w dniu końca przejętej polisy | opłata karna UFG |
Umowa kupna-sprzedaży – co powinna zawierać
Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu ją, a kupujący – odebrać rzecz i zapłacić cenę (art. 535 Kodeksu cywilnego). Prawo nie wymaga szczególnej formy. Umowa na piśmie jest jednak potrzebna w praktyce: na jej podstawie kupujący zarejestruje auto, zapłaci PCC i udowodni datę nabycia. Spisz ją w dwóch egzemplarzach.
Co wpisać:
- Data i miejsce zawarcia, a najlepiej także godzina. Skutki szkód wyrządzonych autem po dniu sprzedaży nie obciążają już sprzedającego (art. 32 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Godzina pomaga ustalić, kto prowadził auto w samym dniu sprzedaży.
- Dane stron: imię, nazwisko, adres i PESEL albo numer dokumentu tożsamości. Ubezpieczyciel potrzebuje imienia, nazwiska, adresu i PESEL kupującego (art. 32 ust. 2).
- Dane auta: marka, model, rok produkcji, numer VIN, numer rejestracyjny, przebieg w dniu sprzedaży.
- Cena i sposób zapłaty (gotówka, przelew). Przy przelewie warto wpisać, że własność przechodzi po zaksięgowaniu wpłaty.
- Przekazywane dokumenty i rzeczy: dowód rejestracyjny, polisa OC, kluczyki (ile kompletów), książka serwisowa.
- Oświadczenie sprzedającego, że auto jest jego własnością i nie jest obciążone prawami osób trzecich.
- Stan techniczny i znane wady. Między osobami prywatnymi strony mogą rękojmię ograniczyć lub wyłączyć (art. 558 § 1 k.c.). Wyłączenie jest jednak bezskuteczne, jeżeli sprzedający podstępnie zataił wadę (art. 558 § 2).
- Podpisy wszystkich właścicieli. Jeżeli auto ma współwłaściciela, np. małżonka wpisanego do dowodu, musi on podpisać umowę albo dać pełnomocnictwo.
Sprzedający przekazuje kupującemu dowód rejestracyjny oraz zaświadczenie o badaniu technicznym, jeżeli w dowodzie nie ma aktualnego terminu badania (art. 78 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym). Przekazuje też potwierdzenie zawarcia umowy OC (art. 32 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Tablice rejestracyjne zostają przy aucie.
Sprzedający: zawiadomienie starosty w 30 dni
Właściciel pojazdu zarejestrowanego w Polsce musi w terminie nieprzekraczającym 30 dni zawiadomić starostę o zbyciu pojazdu (art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym). Zawiadomienie składa się u starosty właściwego dla miejsca zamieszkania sprzedającego (art. 78 ust. 2a). Przy współwłasności wystarczy zawiadomienie jednego ze współwłaścicieli (art. 78 ust. 2b).
Zawiadomienie można złożyć osobiście w wydziale komunikacji, pocztą albo przez internet w serwisie gov.pl. Do zgłoszenia elektronicznego dołącza się skan umowy. Potwierdzenie złożenia (UPP) zachowaj, bo to Twój dowód.
Kara za spóźnienie: 250 zł (art. 140mb ust. 6). Nakłada ją starosta w drodze decyzji (art. 140n ust. 1–2).
Zgłoszenie zbycia warto zrobić od razu, a nie po 29 dniach. Dopóki kupujący nie przerejestruje auta, jako właściciel może figurować sprzedający. Zgłoszenie z datą sprzedaży i kopia umowy pomagają wtedy wyjaśnić np. wezwanie do wskazania kierującego, które przyszło już po sprzedaży.
Sprzedający: zawiadomienie ubezpieczyciela w 14 dni
Osobny obowiązek wynika z art. 32 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. W ciągu 14 dni od sprzedaży trzeba na piśmie powiadomić zakład ubezpieczeń o sprzedaży i podać dane kupującego. Zgłoszenie u starosty nie zastępuje zawiadomienia ubezpieczyciela.
Skutki:
- za szkody wyrządzone autem po dniu sprzedaży sprzedający nie odpowiada (art. 32 ust. 3),
- za składkę od dnia sprzedaży do dnia zawiadomienia ubezpieczyciela odpowiada solidarnie z kupującym (art. 32 ust. 4). Jeżeli kupujący nie zapłaci kolejnej raty, a Ty nie zawiadomiłeś ubezpieczyciela, wezwanie może trafić do Ciebie.
AC, assistance i NNW to umowy dobrowolne. Nie przechodzą na kupującego tak jak OC, więc po sprzedaży sprawdź w warunkach polisy, jak je rozwiązać i czy przysługuje zwrot części składki.
Kupujący: OC przechodzi razem z autem
Z chwilą nabycia auta na kupującego przechodzą prawa i obowiązki z umowy OC poprzedniego właściciela (art. 31 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Kupujący może:
- zostawić tę polisę – rozwiąże się z upływem okresu, na który ją zawarto, bez automatycznego wznowienia. Ubezpieczyciel może przeliczyć składkę od dnia nabycia według zniżek i zwyżek kupującego (art. 31 ust. 2),
- wypowiedzieć ją na piśmie – rozwiąże się w dniu wskazanym w wypowiedzeniu, ale nie wcześniejszym niż dzień jego złożenia. Jeżeli nie wskażesz daty, umowa rozwiąże się z dniem wypowiedzenia (art. 31 ust. 1, brzmienie od 10 września 2025 r.). Najpóźniej w dniu rozwiązania trzeba zawrzeć nową umowę (art. 31 ust. 6).
Jeżeli poprzedni właściciel wbrew obowiązkowi nie miał OC, kupujący musi zawrzeć umowę w dniu nabycia, a najpóźniej przed wyjazdem na drogę (art. 31 ust. 3).
Najczęstsza pułapka to przejęta polisa, która się kończy i nie odnawia. Każdy dzień bez OC oznacza opłatę dla UFG. Kwoty na 2027 r. wyliczamy w artykule kara za brak OC w 2027 r.. Jak porównać oferty, opisujemy w poradniku ubezpieczenie OC i AC – jak wybrać.
Kupujący: PCC 2% w 14 dni
Podatek od czynności cywilnoprawnych przy umowie sprzedaży płaci kupujący (art. 4 pkt 1 ustawy o PCC). Najważniejsze zasady:
| Zasada | Przepis |
|---|---|
| stawka 2% przy sprzedaży rzeczy ruchomych | art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a |
| podstawa: wartość rynkowa auta, a nie tylko cena z umowy | art. 6 ust. 1 pkt 1 |
| zwolnienie, jeżeli podstawa opodatkowania nie przekracza 1000 zł | art. 9 pkt 6 |
| deklaracja PCC-3 i zapłata w ciągu 14 dni od zawarcia umowy | art. 10 ust. 1 |
Przykład: auto warte 25 000 zł oznacza PCC w wysokości 500 zł.
Zaniżona cena nie pomaga. Podstawą jest wartość rynkowa, więc wpisanie do umowy kwoty 1000 zł za auto warte kilkanaście tysięcy nie zwalnia z podatku. Wartość rynkową ustala się według przeciętnych cen aut tego samego rodzaju, z uwzględnieniem stanu i stopnia zużycia (art. 6 ust. 2). Urząd skarbowy może wezwać do jej podwyższenia, a potem ustalić ją sam, także z pomocą biegłego (art. 6 ust. 3–4). Jeżeli auto naprawdę jest tanie, bo jest uszkodzone, opisz w umowie jego stan.
PCC nie płaci się, gdy sprzedaż jest opodatkowana VAT albo sprzedawca jest z niej zwolniony z VAT (art. 2 pkt 4 lit. a i b). Dotyczy to np. zakupu od komisu lub dealera, który wystawia fakturę. Przy zakupie auta za granicą PCC w Polsce co do zasady nie powstaje, jeżeli umowę zawarto za granicą (art. 1 ust. 4 pkt 2). Formalności przy aucie z innego kraju opisujemy w artykule sprowadzenie auta z zagranicy.
Kupujący: rejestracja w 30 dni
Nowy właściciel musi złożyć wniosek o rejestrację w ciągu 30 dni od nabycia auta w Polsce (art. 73aa ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym). Przy spadku termin wynosi 60 dni od uprawomocnienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo od sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia (ust. 2 w brzmieniu od 24 grudnia 2025 r.).
| Sytuacja | Kara |
|---|---|
| wniosek po 30 dniach | 500 zł (art. 140mb ust. 1) |
| brak wniosku w ciągu 180 dni | 1000 zł (art. 140mb ust. 5) |
Obowiązku nie ma, jeżeli kupujący sprzeda auto dalej przed upływem 30 dni (art. 73aa ust. 7) albo w tym czasie odda je do stacji demontażu (ust. 6). Przy przerejestrowaniu w Polsce można zachować dotychczasowy numer i tablice, jeżeli są zgodne z przepisami. Od 10 czerwca 2026 r. do wniosku dołącza się oświadczenie, że tablice są w należytym stanie, czytelne i mają nieuszkodzony znak legalizacyjny (art. 73 ust. 1a i 1aa).
Kiedy wyrejestrowanie, a kiedy nie
Przy zwykłej sprzedaży w Polsce sprzedający nie wyrejestrowuje auta. Wystarczy zgłoszenie zbycia, a kupujący auto przerejestruje. Wyrejestrowanie na wniosek właściciela przewiduje art. 79 Prawa o ruchu drogowym tylko w określonych przypadkach, m.in.:
- przekazanie auta do stacji demontażu lub punktu zbierania pojazdów (na podstawie zaświadczenia o demontażu),
- kradzież,
- wywóz za granicę, jeżeli auto zostało tam zarejestrowane lub sprzedane za granicę (wniosek może złożyć sprzedający albo nabywca, art. 79 ust. 1a),
- kasacja za granicą.
Gdy sprzedajesz auto cudzoziemcowi, który je wywiezie, zgłoś zbycie w terminie 30 dni. Zachowaj też kopię umowy. Później może być potrzebna do wyrejestrowania.
Sprzedający: podatek dochodowy przy szybkiej sprzedaży
Sprzedaż prywatnego auta jest źródłem przychodu tylko wtedy, gdy nastąpiła przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym auto kupiono, i nie w ramach działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT).
Przykład: auto kupione 8 maja. Pół roku liczy się od 31 maja, więc kończy się 30 listopada. Sprzedaż 1 grudnia lub później nie rodzi podatku dochodowego. Sprzedaż 20 listopada już tak.
Podatek dotyczy dochodu, a nie całej ceny. Dochód to różnica między ceną sprzedaży a kosztem nabycia, pomniejszona o nakłady poniesione w czasie posiadania auta (art. 24 ust. 6). Jeżeli sprzedajesz taniej, niż kupiłeś, dochodu nie ma. Dochód wykazuje się w zeznaniu rocznym PIT-36 i opodatkowuje według skali podatkowej. Zachowaj faktury za naprawy i części, bo to one dokumentują nakłady.
Sprzedaż auta firmowego, wpisanego do ewidencji środków trwałych, rządzi się innymi zasadami i nie dotyczy jej termin pół roku.
Najczęstsze błędy
- Brak zgłoszenia zbycia, „bo kupujący przerejestruje”. Kara 250 zł dotyczy sprzedającego niezależnie od tego, co zrobi kupujący.
- Zgłoszenie tylko do starosty. Ubezpieczyciela trzeba zawiadomić osobno, na piśmie, w ciągu 14 dni.
- Brak godziny w umowie. Przy szkodzie lub mandacie z dnia sprzedaży godzina rozstrzyga, kto prowadził auto.
- Umowa podpisana tylko przez jednego współwłaściciela.
- Fikcyjna cena w umowie. Nie zmienia podstawy PCC, a przy sporze o wady utrudnia odzyskanie pieniędzy.
FAQ
Ile mam czasu na zgłoszenie sprzedaży auta?
30 dni na zawiadomienie starosty (art. 78 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym) i 14 dni na pisemne zawiadomienie ubezpieczyciela OC (art. 32 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).
Jaka jest kara za niezgłoszenie sprzedaży samochodu?
250 zł (art. 140mb ust. 6 Prawa o ruchu drogowym). Nakłada ją starosta.
Kto płaci PCC przy kupnie auta od osoby prywatnej?
Kupujący – 2% wartości rynkowej, w ciągu 14 dni. Jeżeli wartość nie przekracza 1000 zł, podatku nie ma.
Czy muszę płacić podatek od sprzedaży auta po 3 miesiącach?
Tylko od dochodu. Jeżeli sprzedajesz przed upływem pół roku od końca miesiąca zakupu i drożej, niż kupiłeś (po odjęciu udokumentowanych nakładów), dochód wykazujesz w PIT-36.
Źródła
- Prawo o ruchu drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1251: art. 73, 73aa, 78, 79, 140mb, 140n.
- Nowelizacja Prawa o ruchu drogowym z 7 listopada 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1734: art. 73 ust. 1a i 1aa (zachowanie tablic, od 10.06.2026), art. 73aa ust. 2 (60 dni przy spadku, od 24.12.2025).
- Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 191: art. 1, 2, 4, 6, 7, 9, 10.
- Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 783: art. 31–32.
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592: art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d, art. 24 ust. 6.
- Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795: art. 535, 558.
- Podatki.biz – PIT za 2025: sprzedaż samochodu lub innej rzeczy ruchomej: wykazanie w PIT-36, skala podatkowa.
- Lege Artis – zgłoszenie sprzedaży lub kupna samochodu przez internet: zgłoszenie przez gov.pl i potwierdzenie UPP.
Stan prawny na 27.10.2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną ani podatkową.