Prawo jazdy ma dwie warstwy. Pierwsza to uprawnienie do kierowania pojazdami danej kategorii. Druga to dokument, który to uprawnienie potwierdza. Uprawnienie kategorii B zdobywasz raz. Dokument ma natomiast datę ważności, a bezterminowe prawa jazdy wydane przed 19 stycznia 2013 r. też trzeba będzie wymienić. Poniżej sprawdzisz, kogo i kiedy to dotyczy, ile kosztuje i co grozi za jazdę z nieważnym dokumentem. Stan prawny na 28 października 2026 r.
Najważniejsze w skrócie
| Sprawa | Zasada | Podstawa |
|---|---|---|
| Bezterminowe prawo jazdy (wydane do 18.01.2013) | wymiana od 19.01.2028 do 18.01.2033, wcześniej na własny wniosek | art. 124 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami |
| Ważność nowego prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T | 15 lat, krócej przy ograniczeniu zdrowotnym; pierwsze prawo jazdy kat. B wydane od 3.09.2026 – na czas okresu próbnego (zwykle 2 lata) | art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 91 ust. 1 |
| Kategorie C i D (z przyczepami) | 5 lat, nie dłużej niż orzeczenia lekarskie i psychologiczne | art. 13 ust. 1 pkt 2 |
| Zmiana danych, utrata, zniszczenie | zawiadomienie starosty w 30 dni | art. 18 ust. 1 |
| Opłata za wydanie prawa jazdy | 100 zł | rozporządzenie MI, Dz.U. 2025 poz. 953 |
| Polskie prawo jazdy w kontroli w Polsce | nie musisz go mieć przy sobie | art. 38 ust. 1 pkt 1 PoRD |
Wszystkie artykuły bez innego oznaczenia pochodzą z ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1226, później zmieniana).
Bezterminowe prawo jazdy – wymiana do 18 stycznia 2033 r.
Prawa jazdy wydawane od 19 stycznia 2013 r. mają nowy wzór i datę ważności. Ustawa o kierujących pojazdami wdraża w tym zakresie unijną dyrektywę 2006/126/WE w sprawie praw jazdy. Dokumenty wydane do 18 stycznia 2013 r. podlegają wymianie (art. 124 ust. 1).
Kluczowy jest art. 124 ust. 4. Stare prawa jazdy wymienia się w okresie od 19 stycznia 2028 r. do 18 stycznia 2033 r. w terminach określonych przez ministra właściwego do spraw transportu albo wcześniej, na wniosek posiadacza. Art. 124 ust. 6 dodaje, że stare dokumenty zachowują ważność tylko do terminów wymiany, pod rygorem utraty ważności dokumentu.
Co to oznacza w praktyce:
- Nie musisz czekać do 2028 r. Wymienić dokument możesz już teraz, płacąc zwykłą opłatę.
- Szczegółowego harmonogramu jeszcze nie ma w Dzienniku Ustaw. W mediach krążą rozpiski „według roczników”. Do 28 października 2026 r. nie znaleźliśmy jednak w wyszukiwarce aktów prawnych (eli.gov.pl) rozporządzenia, które ustalałoby terminy z art. 124 ust. 4. Traktuj takie tabele jako zapowiedź, nie przepis.
- Ostatnia data jest pewna: 18 stycznia 2033 r. Po niej niewymieniony dokument traci ważność.
- Wymiana dotyczy dokumentu, nie uprawnień. Nie zdajesz ponownie egzaminu, a urząd wydaje nowy dokument na podstawie danych z centralnej ewidencji kierowców.
Ważność nowego prawa jazdy
Według art. 13 ust. 1:
- kategorie AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T wydaje się na 15 lat. Okres może być krótszy, jeżeli wynika to z orzeczenia lekarskiego, np. przy chorobie, która wymaga okresowej kontroli;
- kategorie C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E wydaje się na 5 lat, nie dłużej jednak niż na okres z orzeczeń lekarskiego i psychologicznego.
Datę ważności znajdziesz na przodzie dokumentu w polu 4b.
Wyjątek: pierwsze prawo jazdy kategorii B wydane od 3 września 2026 r. Art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b każe wydawać je na czas okresu próbnego z art. 91 ust. 1. Przez lata ten przepis był zawieszony do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych (tak mówi jeszcze przypis w tekście jednolitym z 2025 r.). Nowelizacja z 17 października 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1676) usunęła go z listy zawieszonych przepisów (art. 6) i nakazała stosować po 6 miesiącach od wejścia ustawy w życie (art. 9 ust. 1). Ustawa weszła w życie 3 marca 2026 r., więc przepis działa od 3 września 2026 r. Okres próbny trwa:
- 2 lata dla osoby pełnoletniej,
- 3 lata dla osoby, która dostała prawo jazdy jako 17-latek, ale nie dłużej niż do ukończenia 20 lat.
Po dwóch wykroczeniach przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, stwierdzonych prawomocnie w okresie próbnym, starosta przedłuża go o kolejne 2 lata (art. 92 ust. 1). Jeżeli zdobyłeś pierwsze prawo jazdy kat. B od 3 września 2026 r., sprawdź datę w polu 4b. Ważność przedłuża się w formie wymiany dokumentu, za opłatą (art. 13 ust. 6).
Czy przy wymianie trzeba robić badania lekarskie?
Badaniu lekarskiemu podlega m.in. osoba, która przedłuża ważność prawa jazdy określonej kategorii (art. 75 ust. 1 pkt 2). Dotyczy to zwłaszcza kategorii zawodowych C i D (art. 13 ust. 3) oraz praw jazdy wydanych na krótszy okres z powodu orzeczenia lekarskiego. Przy zwykłej wymianie dokumentu kategorii B, którego 15-letni termin nie wynikał z orzeczenia, urzędy z reguły nie żądają nowego badania. Strona gov.pl wymienia jednak orzeczenie lekarskie wśród dokumentów do wniosku, gdy jest wymagane. Zanim pójdziesz do urzędu, zapytaj w starostwie, czy w Twoim przypadku jest potrzebne.
Zmiana danych, utrata, zniszczenie – 30 dni
Art. 18 ust. 1 nakłada obowiązek zawiadomienia starosty w ciągu 30 dni o:
- utracie prawa jazdy,
- zniszczeniu dokumentu w stopniu, który powoduje nieczytelność,
- zmianie stanu faktycznego, która wymaga zmiany danych w dokumencie, np. zmianie nazwiska.
Na wniosek starosta wydaje wtórnik (po oświadczeniu o utracie albo zwrocie zniszczonego dokumentu) albo nowy dokument po zwrocie starego (art. 18 ust. 2). Płacisz taką samą opłatę jak za wydanie prawa jazdy.
Gov.pl jako powody wymiany podaje zmianę imienia lub nazwiska oraz utratę ważności prawa jazdy albo kategorii. Sama przeprowadzka nie jest tam wymieniona.
Ile kosztuje wymiana prawa jazdy
| Pozycja | Kwota | Podstawa |
|---|---|---|
| Wydanie prawa jazdy (także przy wymianie i wtórniku) | 100 zł | § 1 pkt 1 rozporządzenia MI z 9.07.2025, Dz.U. 2025 poz. 953 (od 1.08.2025) |
| Międzynarodowe prawo jazdy | 35 zł | § 1 pkt 2 tego rozporządzenia |
| Zdjęcie | według cennika fotografa | – |
| Badania lekarskie | tylko jeśli są wymagane | art. 75 ustawy |
Dwie uwagi:
- W starych poradnikach znajdziesz kwotę 100,50 zł (100 zł plus 0,50 zł opłaty ewidencyjnej). Rozporządzenia, które przewidywały tę opłatę przy dokumentach kierowcy, są dziś uchylone. Obowiązujące rozporządzenie o opłacie ewidencyjnej (Dz.U. 2023 poz. 1246) dotyczy tylko opłaty od polis OC, a gov.pl podaje przy wymianie wyłącznie 100 zł. Jeżeli urząd zażąda innej kwoty, poproś o podstawę prawną.
- Planowana podwyżka do 115,50 zł. W grudniu 2025 r. Ministerstwo Infrastruktury przedstawiło projekt podniesienia opłaty ze 100 do 115,50 zł (międzynarodowe prawo jazdy: z 35 do 40,50 zł). Do 28 października 2026 r. w Dzienniku Ustaw nie znaleźliśmy nowego rozporządzenia, a rozporządzenie z 2025 r. ma status obowiązującego. Przed wpłatą sprawdź aktualną kwotę na stronie urzędu.
Jak wymienić prawo jazdy – krok po kroku
- Wniosek składasz w wydziale komunikacji starostwa albo urzędu miasta na prawach powiatu. Gov.pl podaje, że wniosku nie składa się online. Możesz go wypełnić w domu i złożyć osobiście albo wysłać pocztą.
- Załączniki: aktualne zdjęcie, potwierdzenie opłaty, dowód osobisty lub paszport do wglądu, dotychczasowe prawo jazdy, a jeśli jest wymagane, orzeczenie lekarskie.
- Czas oczekiwania: gov.pl podaje, że dokument jest gotowy do miesiąca od złożenia kompletnego wniosku, w wyjątkowych sprawach do 2 miesięcy. Status sprawdzisz na info-car.pl lub kierowca.pwpw.pl.
- Odbiór: w urzędzie albo pocztą, zależnie od tego, co zaznaczysz we wniosku.
mObywatel a prawo jazdy
- W Polsce nie musisz wozić polskiego prawa jazdy. Art. 38 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym (PoRD) każe mieć przy sobie dokument stwierdzający uprawnienia inny niż wydane w kraju prawo jazdy. Polskie uprawnienia policja sprawdza w centralnej ewidencji kierowców. Usługa mPrawo jazdy w aplikacji mObywatel pokazuje te dane w telefonie.
- Tymczasowe elektroniczne prawo jazdy. Po zdanym egzaminie praktycznym uprawniony użytkownik mObywatela dostaje w aplikacji tymczasowe elektroniczne prawo jazdy (art. 4 ust. 1a i art. 10a ustawy). Jest to dokument stwierdzający uprawnienia, który działa do czasu wydania plastikowego prawa jazdy. Jazda po upływie jego ważności, a przed odbiorem plastikowego dokumentu, to wykroczenie z art. 95 § 2 Kodeksu wykroczeń.
- Za granicą licz się z tym, że potrzebny jest fizyczny dokument. Polska wersja w telefonie nie jest uznawana poza krajem. Przed wyjazdem sprawdź wymagania danego państwa.
Nowa dyrektywa UE o prawach jazdy (2025/2205)
22 października 2025 r. przyjęto dyrektywę (UE) 2025/2205 w sprawie praw jazdy. Zastąpi ona dyrektywę 2006/126/WE. Według Obserwatorium Legislacyjnego Parlamentu Europejskiego:
- weszła w życie 25 listopada 2025 r., a państwa mają czas na transpozycję do 26 listopada 2028 r.;
- prawo jazdy na samochody osobowe i motocykle ma być ważne 15 lat (10 lat, jeżeli państwo używa go także jako dowodu tożsamości);
- państwa mogą skrócić okres ważności od 65. roku życia;
- jednolite mobilne prawo jazdy ma być dostępne w Europejskim Portfelu Tożsamości Cyfrowej do końca 2030 r. Kierowca zachowa prawo do dokumentu fizycznego;
- dla nowych kierowców przewidziano okres próbny co najmniej 2 lata.
Stan w Polsce na październik 2026 r.: polskie przepisy o prawie jazdy wciąż opierają się na dyrektywie z 2006 r. Nie znaleźliśmy uchwalonej ustawy wdrażającej dyrektywę 2025/2205. Dyrektywa nie zmienia daty wymiany bezterminowych praw jazdy z art. 124. Nie ma też dziś przepisu, który nakazywałby w Polsce okresowe badania seniorów z kategorią B. Śledź zmiany, bo do końca 2028 r. ustawa musi zostać dostosowana.
Jazda z nieważnym prawem jazdy – co grozi
Kodeks wykroczeń (KW, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1372) ma tu dwa przepisy:
| Przepis | Czyn | Kara |
|---|---|---|
| art. 94 § 1 KW | prowadzenie pojazdu mechanicznego bez uprawnienia | areszt, ograniczenie wolności albo grzywna nie niższa niż 1500 zł; obowiązkowy zakaz prowadzenia pojazdów (§ 3) |
| art. 95 § 1 KW | prowadzenie pojazdu bez wymaganych dokumentów przy sobie | grzywna do 250 zł albo nagana; mandat z taryfikatora: 50 zł za każdy brakujący dokument, łącznie do 250 zł (tabela B lp. 231, Dz.U. 2021 poz. 2484) |
Problem: który przepis zastosować, gdy dokument po prostu stracił ważność? Uprawnienie nie wygasa razem z dokumentem, więc część prawników uważa, że właściwy jest łagodniejszy art. 95. Policja w praktyce kwalifikuje jednak taki czyn jako jazdę bez uprawnień z art. 94 § 1 KW. Przykład to komunikat KPP w Szczytnie z września 2023 r. o kierującej, której prawo jazdy straciło ważność kilka miesięcy wcześniej. Sprawa trafiła wtedy do sądu. Taryfikator nie ma pozycji dla art. 94 § 1, a za ten czyn ustawa każe orzec zakaz prowadzenia pojazdów. Dlatego zamiast mandatu jest wniosek o ukaranie do sądu.
Wniosek jest prosty. Ryzyko sporu w sądzie jest nieproporcjonalne do kosztu 100 zł. Sprawdź datę w polu 4b. Jeśli masz dokument bezterminowy, nie zostawiaj wymiany na styczeń 2033 r.
Za granicą skutki zależą od przepisów danego państwa.
Najczęstsze błędy
- „Mam bezterminowe, więc nic mnie nie dotyczy”. Art. 124 obejmuje wszystkie prawa jazdy wydane do 18 stycznia 2013 r.
- Wymiana na ostatnią chwilę. Pod koniec 2032 r. w wydziałach komunikacji mogą tworzyć się kolejki, a wydanie dokumentu trwa do miesiąca.
- Wiara w rozpiski z mediów. Harmonogram „według roczników” nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw.
- Zapłata 100,50 zł albo 115,50 zł „na zapas”. Według stanu z 28.10.2026 r. opłata wynosi 100 zł.
- Zmiana nazwiska bez nowego dokumentu. Masz 30 dni na zawiadomienie starosty.
- Wyjazd za granicę z samym telefonem. Poza Polską zabierz plastikowy dokument.
FAQ
Czy po 18 stycznia 2033 r. stracę uprawnienia? Ustawa mówi o utracie ważności dokumentu, a nie o cofnięciu uprawnień. Jazdę z takim dokumentem policja może jednak potraktować jak jazdę bez uprawnień (art. 94 § 1 KW). Nie warto tego sprawdzać w praktyce.
Czy przy wymianie bezterminowego prawa jazdy zdaję egzamin? Nie. Wymiana to wydanie nowego dokumentu na podstawie danych z centralnej ewidencji kierowców.
Ile kosztuje wymiana prawa jazdy w 2026 r.? 100 zł według rozporządzenia z Dz.U. 2025 poz. 953, plus koszt zdjęcia. Projekt podwyżki do 115,50 zł nie został ogłoszony do 28.10.2026 r.
Czy mogę jeździć po Polsce bez plastikowego prawa jazdy? Tak, jeśli masz polskie prawo jazdy. Art. 38 PoRD nie wymaga, żebyś je wtedy miał przy sobie.
Czy nowa dyrektywa UE wprowadza badania dla seniorów? Pozwala państwom skrócić okres ważności prawa jazdy od 65. roku życia, ale nie nakazuje tego. Na październik 2026 r. Polska nie wdrożyła dyrektywy.
Jeśli wymieniasz dokumenty przy zmianie auta, przydadzą się też: sprzedaż auta – formalności i zgłoszenie zbycia oraz zdjęcie z fotoradaru – co dalej.
Źródła
- Ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1226 (art. 4, 10a, 13, 18, 75, 124)
- Ustawa z 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1676 (nowe art. 91–92 ustawy o kierujących pojazdami, art. 6 i art. 9 ust. 1 – okres próbny od 3.09.2026)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 9 lipca 2025 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, Dz.U. 2025 poz. 953
- Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z 29 czerwca 2023 r. w sprawie opłaty ewidencyjnej, Dz.U. 2023 poz. 1246
- Gov.pl – Wymień prawo jazdy (opłata, dokumenty, czas wydania)
- Prawo o ruchu drogowym – tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1251 (art. 38, art. 80d)
- Kodeks wykroczeń – tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1372 (art. 94, 95)
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych, Dz.U. 2021 poz. 2484 (tabela B lp. 231)
- Prawo.pl – projekt podwyżki opłaty za prawo jazdy do 115,50 zł (3.12.2025)
- Parlament Europejski, Legislative Observatory – dyrektywa (UE) 2025/2205 w sprawie praw jazdy, 2023/0053(COD)
- KPP Szczytno – jazda na „przeterminowanym” prawie jazdy, art. 94 KW (27.09.2023)
Stan prawny na 28.10.2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Przed wizytą w urzędzie sprawdź aktualne wymagania w swoim starostwie.